Belmonte - historyczne miasteczko na pograniczu kultur
Portugalia

Belmonte – historyczne miasteczko na pograniczu kultur

Jedna z 12 tzw. Historycznych Wiosek Portugalii (port. Aldeias Históricas de Portugal) – Belmonte. Miejscowość wyróżnia przede wszystkim interesująca historia ściśle powiązana ze społecznością żydowską. To także miejsce narodzin Pedro Álvares Cabral – odkrywcy Brazylii. Zapraszam do podróży do tego uroczego miejsca.

Belmonte – co zwiedzać?

Miasteczko jest niewielkie, położone w odległości zaledwie 24 km od Covilhã oraz 30 km od Guarda. Stanowi doskonały pomysł na wycieczkę, jeśli akurat przebywamy w rejonie gór Serra da Estrela.

Podobnie zresztą jak pozostałe 11 wiosek, które zaliczane są do tzw. trasy Aldeias Históricas de Portugal, czyli Historycznych Wiosek Portugalii. Zdecydowanie warto je odwiedzić, jeżeli mamy trochę więcej wolnego czasu i akurat jesteśmy w tym regionie.

Belmonte - kot
Podzamkowy model
Belmonte - symbol miasta
Herb Belmonte
Belmonte - dom
Belmonte - schody przy muzeum
Belmonte - drzwi

Wracając do Belmonte, mamy tutaj kilka naprawdę ciekawych punktów do odwiedzenia:

  • Castelo de Belmonte – zamek w Belmonte z zachowanym oknem w stylu manuelińskim (port. estilo manuelino) charakterystycznym dla późnego gotyku w Portugalii;
  • kaplice znajdujące się tuż obok zamku – Capela de Santo António i Capela do Calvário;
  • kościół Igreja de Santiago i wieża Torre de Belmonte;
  • kościół Igreja Matriz de Belmonte;
  • Museu dos Descobrimentos – Muzeum Odkrywców;
  • Museu do Azeite – Muzeum oliwy z oliwek;
  • Largo do Pelourinho – główny plac wraz z umieszczonym na nim pręgierzem;
  • Museu Judaico – Muzeum Żydowskie otwarte w 2005 roku (pierwsze takie muzeum w historii Portugalii);
  • Sinagoga Bet Eliahu – synagoga;
  • Estátua de Pedro Alvares Cabral – pomnik odkrywcy Brazylii;
  • lokalne sklepiki i kawiarnie prowadzone także przez Żydów, w których możemy dostać np. koszerne piwo i wino oraz lokalne specjały – ciastka piwne (port. bolachas de cerveja).
Belmonte - zamek
Zamek - Castelo de Belmonte
Belmonte - Igreja Matriz
Igreja Matriz de Belmonte - napis na fasadzie głosi: "500 lat ewangelizacji Brazylii"
Belmonte - okno manuelińskie
Okno zamkowe w stylu manuelińskim
Belmonte - kaplice
Kaplice: Capela de Santo António i Capela do Calvário
Belmonte - kamienica
Stary dom z kamienia - takie widoki to norma w Portugalii
Belmonte - główny plac miasta
Główny plac miasta z pręgierzem
Belmonte - muzeum
Muzeum Odkrywców
Belmonte - centrum
Centrum miasteczka
Belmonte - pranie
Praniena ulicach Portugalii - lokalny standard
Belmonte - mural - stworzenia
Sztuka w Belmonte

Belmonte – skąd taka nazwa miejscowości?

Podobno miejscowość uzyskała swoją nazwę ze względu na swoje położenie: Belo Monte, czyli Piękne Wzgórze. Nic dziwnego, w końcu z punktu widokowego możemy podziwiać piękny krajobraz na okoliczne pasmo Serra da Estrela.

Belmonte - punkt widokowy
Belmonte - punkt widokowy - napis
Belmonte - mieszkanie otoczone roślinami
Belmonte - wejście do mieszkania
Belmonte - napis Belmonte
Belmonte - donice
Belmonte - azulejos
Belmonte - wąska ulica
Belmonte - obrazek

Belmonte na pograniczu kultur żydowskiej i portugalskiej

W XII wieku Belmonte nadano prawa miejskie, a w XIII wieku wybudowano tu zamek stanowiący linię obronną wspomaganą przez naturę – góry Serra da Estrela i dolinę rzeki Zêzere.

Zamek wybudowano na wysokości 615 m n.p.m. i w XV wieku został przekazany rodzinie Cabral, stając się jego rezydencją. To właśnie w takiej wykwintnej rezydencji swoje pierwsze lata życia spędził Pedro Álvares Cabral – przyszły odkrywca Brazylii w 1500 roku.  

Belmonte - Pedro Cabral
Pedro Álvares Cabral - odkrwyca Brazylii
Belmonte - piwo
Lokalne, koszerne piwo
Belmonte - kościół -wejście
Belmonte - centrum

A wracając do XIII wieku… W tym czasie dość dobrze prosperowała tu już społeczność żydowska. Obok kościołów była synagoga (inna niż ta, która istnieje obecnie), a Żydzi zajmowali się głównie handlem.

Belmonte - pamiątki
Belmonte - kawiarnia
Belmonte - Torre de Belmonte
Belmonte - tablica
Belmonte - centrum miasteczka
Belmonte - Igreja de Santiago
Belmonte - kamienny dom

Kryzys dla tej społeczności nadszedł w XVI wieku. Królowie katoliccy odzyskali ziemie hiszpańskie i portugalskie z rąk Maurów. Dla Żydów oznaczało to wydalenie z Półwyspu Iberyjskiego lub nawrócenie się na chrześcijaństwo.

Inkwizycja nie znała litości, dlatego wielu z nich opuściło Portugalię z obawy o własne życie. Inni z kolei oficjalnie przeszli na chrześcijaństwo, by w zaciszu domowym, w ukryciu, nadal kontynuować swoje tradycje kulturowe.

Naprzeciw wszystkiemu postanowili kontynuować swoje dawne życie, według własnej religii i kultury, wciąż narażając się na duże ryzyko śmierci – mimo przymusowego nawrócenia na katolicyzm.

Skryte zachowanie tradycji żydowskich przy jednoczesnym uczestniczeniu w katolickich obrzędach nosi nazwę kryptojudaizmu, natomiast tacy wyznawcy określani są po polsku jako marrani lub marranowie.

Przez Portugalczyków nazywani byli Marranos* i to właśnie im udało się przetrwać kolejne wieki – działając we wspólnocie nietkniętej żadnymi zmianami i opierając się latami przed prześladowaniami religijnymi.

*Marranos jako słowo może mieć dwa znaczenia. Hebrajskie „Mar anuss” oznacza dosłownie „człowieka nawróconego siłą”, gdzie „mar” to „człowiek”, a „anuss” – „wymuszony”. Innym wytłumaczeniem nazwy może być średniowieczne określenie świni przez mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego. Nie chodziło tu jednak o świnię jako obelgę, a o niechęć do spożywania wieprzowiny przez nowo nawróconych Żydów.

Dopiero w latach 70. XX wieku Marranos przeszli oficjalną rekonwersję i w ten sposób przypieczętowali swoją przynależność do judaizmu.

Dziś to właśnie w Belmonte skupia się największa społeczność Żydów w Portugalii. Ich obecność jest widoczna w sposób naturalny, a spacerując po miasteczku, bez trudu odnajdziemy ślady ich dawnej i trudnej historii.

Belmonte - mural - gitara
Belmonte - mural - diabeł
Belmonte - mural - kobiety

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *